اطلاعات گردشگری

پارک کوهستان

پارک 26 هکتاری کوهستان ارس در مسیر گردشگری غرب جلفا در مسافت 5 کیلومتری از شهر جلفا قرار گرفته است. این پارک با دارا بودن امکانات مناسب از قبیل شهربازی، سوئیت های اقامت موقت، دریاچه مصنوعی، نمازخانه، رستوران، بوفه و پارک حیات وحش محل مناسبی برای تفریح و گردش اهالی و مسافران ورودی به منطقه می باشد.  این پارک بلحاظ قرار گیری در ابتدای ژئوسایت پرمین تریاس و کوههای زیبای اطراف آن محل مناسبی جهت استراحت و اسکان گردشگران بوده و دوستداران طبیعت می توانند لحظات خوشی را در قالب تماشای منظر رود ارس و صخره نوردی و دیگر برنامه های طبیعت گردی بدست آورند.

حمام تاریخی جلفا

این حمام در شرق شهر جلفا و مابین تأسیسات راه ایران و گمرک جلفا قرار دارد. حمام شامل سربینه، گرمخانه و تأسیسات جنبی است. اعیانی این حمام بیش از 500 متر مربع می باشد. فرم طاق ها و گنبدها و ستون های سنگی شامل ته ستون، ساقه ستون و سرستون مقرنسکاری حکایت از شیوه معماری دوره قاجاریه دارد. قوس ها و گنبدهای دهنه رختکن و سربینه و دیگر تأسیسات حمام وسیع و چشمگیر است. گنبد مرکزی رختکن رفیع و وسیع بر روی چهار ستون سنگی مقرنسکاری خوش تراش قرار دارد.گنبد مرکز گرمخانه بر روی چهارستون سنگی قرار دارد و اطراف آن با 8 گنبد عرقچین پوشش شده شکوه و صحن وسیع آنرا دو چندان می کند. با توجه به جمعیت اندک جلفا در یکصد ساله اخیر به نظر می رسد که این حمام توسط عباس میرزا و برای لشکریان پشت جبهه در جنگ های ایران و روس ساخته شده باشد. وسعت دهنه ها، رفعت طاقها و تناسبات معماری این حمام قابل مقایسه با بهترین آثار معماری ایران در سطح ملی می باشد. اقدامات مرمتی انجام گرفته شامل، مرمت طاق های شکسته، دوباره سازی بخش های ریخته گنبدها، تقویت پایه دیوارهای تخریب شده بخش های داخلی، شیب بندی و کاهگل پشت بام، حذف دیوار و تیغه های زائد می باشد.

رود ارس

این رود مهم ترین و پرآب ترین رودخانه شمالی آذربایجان شرقی است. رودخانه ارس از کوه بینگول داغ (هزار برکه) واقع در حوالی سرچشمه فرات در ترکیه سرچشمه گرفته و به سوی خاور روان می شود و در نهایت به دریای خزر می ریزد. درازای بخش مرزی این رود 475 کیلومتر و درازای سر تا سری رودخانه حدود 910 کیلومتراست. رود ارس از شهرستان های ماکو، اهر، مرند و گرمی در استان های آذربایجان شرقی و غربی و اردبیل عبور می کند. ارس یک رود دایمی و رودخانه مرزی ایران و جمهوری آذربایجان و ارمنستان می باشد. ارس از دو شاخه مجزا یکی در ارمنستان و دیگری در ترکیه و سلسله جبال آرارات(آغری) تغذیه می شود که در محل زنگنه واقع در منتهی الیه شمال باختری ایران به هم می رسند. این منطقه، مرز مشترک ایران و جمهوری آذربایجان و ترکیه است. پس از آن رودخانه ارس تا محلی به نام بهرام تپه مرز مشترک سه کشور ایران و آذربایجان و ارمنستان می باشد.حوضه آبریز ارس جلگه پستی در نیمه شمالی استان‌های آذربایجان شرقی و غربی و اردبیل است و آب و هوای معتدلی نسبت به نیمه جنوبی این استانها دارد بارش فراوان در این منطقه علاوه بر کمک به اعتدال آب و هوا باعث ایجاد رودخانه‌های متعدد با دبی (حجم آب در واحد زمان /Sec M3 ( زیاد شده است. برخی از این رودها سرشاخه‌های متعددی در کشورهای همجوار (ترکیه- آذربایجان- ارمنستان) دارند و در نهایت به دریای خزر راه می‌یابند.

عرض رودخانه ارس در جلفا گاهی تا 200متر و ارتفاع وعمق بستر آن به 2 تا 3 متر می رسد. عریضترین نقطه رودخانه در نزدیکی شهر جلفا میباشد که بیش از 200 متر عرض و بیش از 4 متر عمق دارد که می توان سومین رودخانه ایران از لحاظ قدرت آب تلقی کرد. بستر رودخانه ارس دارای شیب زیادی بوده که آب با سرعت درآن جریان دارد و مثل رودهای دیگر نمی توان بر روی آن قایقرانی کرد ولی اگر قایق موتور دار باشد می توان از آن استفاده نمود.رودخانه ارس که سراسر نوار شمال غربی کشور را سیراب می کند در تمام فصول سال پر آب است اما به دلیل مسائل زیست محیطی و تخم ریزی ماهیها مجوز برای ماهیگیری در ایام خاصی از سال صادر می شود. شهر های جلفا، پلدشت، سیه رود و سواحل حاشیه ای این شهرها بهترین نقاط برای ماهیگیری هستندکه هر ساله در فصل تابستان قلابهای آویزان نشانگر حضور ورزشکاران و گاه خانواده های علاقمند به ماهیگیری است.
 

ابشار آسیاب

ابشار آسیاب یکی از زیباترین مناظر دیدنی آذربایجان شرقی است ، قبلا در این محل چند باب آسیاب آبی وجود داشت که با استفاده از این آبشار کار می کردند اما در حال حاظر خرابه ای بیش از آن باقی نمانده است به همین دلیل به نام آسیاب خرابه معروف شده است .

کلیسای سنت استپانوس

اندرانیک هویان در مقاله کلیسای سنت استپانوس مقدس درمجله ایران زمین می گوید: کلیسای استپانوس مقدس در دژی استوار واقع شده و به مجموعه بناهای موجود در این دژ وانگ استپانوس مقدس یا وانگ ماقارات می گویند ، این وانگ مانند سایر وانگهای ارمنیان محل اجتماع طللاب خطاطان و خوشنویسان وتذهیب کاران نویسندگان فلاسفه و مورخین و دانشمندان بوده ، وانگ استپانوس از دو نظر برای ارمنیان حائز اهمیت است ، کلیسا به خاطر سبک بنا و جنبه فرهنگی از مراکز مشهور دینی و فرهنگی ارمنیان است تعداد بسیاری خوشنویس و خطاط در این وانگ گرد آمده و به استنتاج کتب می پرداختند ، نقاشان و تهذیب کاران با هنر خود بر زیبایی کتابها می افزودند و به این سبب وانگ استپانوس مقدس به عنوان یکی از مراکز خوشنویسان ارمنی شهرت دارد و هم اکنون تعداد زیادی کتاب در این وانگ استنتاج شده است و در کتابخانه های جمهوری ارمنستان و ایتالیا نگهداری می شود.
تاریخ دقیق تاسیس کلیسای سنت استپانوس کاملا مشخص نیست ، محققین حدس می زنند بین قرنهای هفتم تا نهم میلادی این کلیسا بنا شده باشد.

کهن ترین سند در این باره مربوط به سال 649 میلادی است که از وجود دیری در این منطقه آگاهی می دهد ، در زمان سلطنت آشوت باگرادونی پادشاه ارمنستان، کاتالیکوس خاچیک رهبر مذهبی ارمنیان در سال 266 ( ه – ق ) برابر با 976 میلادی اسقف اعظم بالکن را به سرپرستی وانگ استپانوس مقدس بر گزید او با هزینه پادشاه کلیسایی در محوطه بنا کرد. 

هاکوپ جوقاتیسی که طی سالهای 1633 تا 1655 / 1043 – 1066 خلیفه اعظم وانگ استپانوس بود ، در سال 1643 م / 1053 ه – ق به تجدید بنا و مرمت کلیسا پرداخت و در 1655 / 1066 ه – ق به پایان برد.

مرمت بعدی کلیسا بین سالهای 1682 / 1094 تا 1691 / 1102 صورت گرفت و مرحله چهارم بازسازی کلیسا به وسیله عباس میرزا در سال 1826 / 1243 انجام پذیرفت .
عباس میرزا در سال 1246 ه – ق / 1830 م روستای دره شام را به مبلغ سیصد تومان از محبعلی بیک نخجوانی خرید و وقف وانگ استپانوس کرد ، کتیبه ای که به همین مناسبت با خط نستعلیق بر روی سنگ آهکی سرخ رنگی از نوع سنگهای خود بنای کلیسا ، بالای در ورودی کلیسا نصب شده است .

متن مندرجات سنگ نبشه به شرح ذیل است:
بسم الله الرحمن الرحیم و هو قدیم ، در عصر سلطنت اعلی حضرت قدر قدرت قضا تواء مان سکندرحشمت ، دارادربان ، نواب اشرف ، حضرت نائب السلطنه العلیه، عباس میرزا ارواحنا فداه ،که خلف ارشد نامدار جمجماه، ظل الله، فتحعلی شاه قاجار است ابقی الله عمره و سلطنت وادام الله ملکه که مرحمت بی‌نهایت درباره کمترین دعا گوی سرگیس ولد استپان خلیفه جلفای من قراء نخجوان داشت که گویا حسن خدمت کمترین در پیشگاه حضور والا جلوه‌گر شد بنابراین قریه دره شام را در تاریخ سنه 1246 به این کمترین که دعا‌گوی دولت ابد مدت شاهی بودم تیول، مرحمت فرمودند که صرف اوجاق دانیال (علیه‌السلام) نمایم و دعا‌گوی عمر دولت شاه و شاه‌زاده و امیرزاده‌ها باشم و در تاریخ سنه 1246 قریه دره شام را از عالی جاه محبعلی بیک نخجوانی به مبلغ سه صد تومان گرفته و وقف اوجاق دانیال (علیه السلام) ساختیم که هرکس در این مقام مبارک بعد از این خلیفه بوده باشد به دولت‌شاه ایران واجب است دعا نماید ثانیا لعنت خدا و نفرین رسول بر آن کسی که این قریه را بفروشد یا به بیع گذارد و صرف اوجاق ننماید.

کلیسای چوپان

تقریباً در 5 کیلومتری غرب جلفا در مسیر جاده جلفا  – سد ارس در میان کوه های رسوبی سرخ رنگ قرار گرفته است و طوری در آنجا مکان گزیده که جزء طبیعت لاینفک آنجا درآمده است. این کلیسا در سال 1518 میلادی احداث گردیده و چنانچه از نام آن قابل استنباط است شاید این کلیسا برای چوپانانی که مشغول چرای حیوانات در مراتع آنجا بودند طراحی شده تا آنها برای به عمل آوردن فیوضات خود به روستاهای دره شام مراجعت نکنند. پوسته خارجی کلیسا به وسیله سنگ ساخته شده و دارای یک گنبد کوچکی می باشد که اخیراً مرمت گردیده است. داخل کلیسا خیلی کوچک است و بیش از ده نفر در آن جای نمی گیرد. طاق های آن نیز به مانند کلیساهای دیگر جناغی شکل است.

مجموعه کردشت

این حمام یکی از زیباترین حمام های آذربایجان است که با معماری اصیل سنتی در روستای کردشت از توابع جلفا و در کنار رود ارس قرار دارد . این حمام در میان باغ بزرگی ساخته شده ، دارای یک هشتی به صورت هشت ضلعی به ابعاد 3.5 در 3.5 و به ارتفاع 4.3 متر است که یکی از اضلاع ، درب ورودی و یکی دیگر راه ورود به رختکن یا سربینه است .گرما خانه فضایی است که از چهار ستون سنگی هشت بر و دو حوض بزرگ مستطیل شکل و اتاقی با گنبد قیر اندود تشکیل شده است . نور داخل سربینه و گرما خانه به وسیله روزنی که در نوک گنبد قرار دارد تأمین می شود و گویا بر روی آن روزن ها سنگ های مرمر نازک و ظریفی نصب بود که نور آفتاب از آن نفوذ می کرد ، و داخل حمام را به طور یکنواخت روشن می کرده و شستشو کنندگان را از نگاه نامحرمان حفظ می نمود. حمام کردشت بخش های دیگری نیز دارد .

کاروانسرای خواجه نظر (عباسی)

کاروانسرای خواجه نظر (عباسی) یکی از 999 کاروانسرای ساخته شده در زمان شاه عباس صفوی می باشد

تاورنیه فرانسوی این کاروانسرا را دیده و می نویسد:

خواجه نظر یکی از ارامنه معتبری بود که از جلفا خارج شد و چون در تجارت ترقی کرد و نزد شاه عباس کبیر و جانشین او شاه صفی اعتبارات حاصل نمود ، او را کلانتر ملت ارامنه کردند و به افتخار وطن اصلی خود جلفا 2 کاروانسرای بزرگ در آنجا بنا کرد که هنوز در طرفین رودخانه باقی هستند 1001000 اکو در آنجا خرج کرد ، اما این دو بنای عالی به واسطه فوت بانی ناتمام ماندند .
جیمز کاروی نیز این بنای تاریخی را دیده و یاد می کند :
در این نکته کاروانسرای بزرگی به واسطه یکی از ارامنه به نام کوجیا نظر (خواجه‌نظر) با هزینه گزافی بنا شده که متاسفانه رو به خرابی می رود و کس نیست که به تعمیر آن اقدام کند و فقط چند تن ارمنی در آن سکونت دارند.
در 5 کیلومتری جلفا کاروانسرای ویرانه ای وجود دارد که بنای آن در زمان شاه عباس کبیر با هزینه خواجه نظر ارمنی از مقربان درگاه شاهی به عمل آمده ، وی از ارامنه ای بود که در زمان شاه عباس به اصفهان به اجبار کوچانده شدند و در آنجا کارش بالا گرفت و مورد عنایت شاه واقع شد ثروت ومکنت کلانی به هم رسانید و با اجازه شاه بر روی ویرانه های زادگاه خود کاروانسرای بزرگی از سنگ و آجر بنا کرد تا مسافرانی که از آب ارس می گذرند شبی را در آنجا استراحت کنند و سحر گاه راهی سوجیا یا شجاع امروزی شوند .
عبدالعلی کارنگ می نویسد :
ویرانه کاروانسرای خواجه نظر ارمنی معروف به شاه عباسی واقع در ساحل رود ارس قرار دارد که این کاروانسرا به نام کاروانسرای جلفا معروف است .

پناهگاه حیات وحش کیامکی

پناهگاه حیات وحش کیامکی و منطقه حفاظت شده ارسباران زیستگاه گونه های جانوری همچون آهو ،مارال ،قوچ ،میش ارمنی ،کل و بز ،پلنگ ،خرس قهوه ای و گونه های مختلفی از پرندگان از قبیل سیاه خروس ، کبک، عقاب طلایی ، اردک ، حواصیل ، آلرت و بوتیمار ،قرقاول ، طرلان و بالابان وهمچنین پوشش گیاهی بید ، زرشک ،افرا ، نسترن ، گردو و گیاهان مرتعی و دارویی.

 روستای اشتبین

 یکی از قدیمیترین و زیبا ترین روستاهای حاشیه رود خانه ارس روستای اشتبین است.خانه های مزین به سر درها و کتیبه های مرمرین دوره صفویه و طبیعت جذاب با جنگلی از میوه های متنوع ،این روستا را دهکده سلامت نام نهاده و در زمره آثار ملی ثبت شده قرار داده است.
 

امام زاده سید محمد نوجه مهر

در کنار رود ارس در روستای نوجه مهر امام زاده محمد نوجه مهر معروف به (( سید محمد آقا )) قرار دارد .

مقبره این امام زاده که او را به نوادگان امام موسی کاظم (ع) نسبت می دهند تجدید بنا شده و دارای ضریح زیبای است .این آرامگاه نزد مردم از تقدس و احترام بسیار برخوردار است و هر سال کشاورزان آن نواحی پس از برداشت محصول برای زیارت و ادای نزورات خود به این امام زاده می روند.

omranjolfa
در تاریخ ۱۹ تیر ۱۳۹۸
ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.